Girotel
was de
elektronische bankiersdienst voor particulieren en bedrijven van de Postbank. De
dienst werd gestart in 1986. De klant kon
verbinding zoeken met zijn eigen computer of terminal. De Postbank was de
eerste bank in Nederland die betalingen zo mogelijk maakte. In eerste instantie
ging dat on-line. Dat kostte veel telefoontikken volgens de klanten. Daarom
werd een speciaal programma ontwikkeld voor de PC: De betalingen werden daarin off-line (= zonder verbinding) aangemaakt
voordat er via de telefoon verbinding (on-line) werd gemaakt met de
Girotelcomputer; de betalingen werden vervolgens opgestuurd en de bijboekingen
en afboekingen alsmede de saldi werden opgehaald. En dat meestal binnen 2
telefoontikken!

Openingsscherm Girotel

In 1980 hield de afdeling Systemen
van de Postgiro / Rijkspostspaarbank zich bezig met de toekomst van de homo
giralicus. Dat betekende in die tijd dat nieuwe technologieën zoals netwerken
en viditel bekeken werden op hun inzetbaarheid bij de bank. In eerste instantie
werd er gemikt op giromaten en balie-terminals bij benzinepompen en
supermarkets.

Beveiliging

Beveiliging
was vanaf het allereerste begin een belangrijk item. Zo haalde IBM de
Amerikaanse guru cryptografie Carl Meier naar Nederland om medewerkers van
banken en van de postgiro te leren hoe je projecten ter beveiligen van
netwerken moet opzetten. Er was tijdens de cursus al een flinke discussie over
al dan niet on-line controleren. Met andere woorden: is het nodig dat tijdens
de uitbetaling de giromaat (of de balie-terminal) direct in verbinding staat
met de centrale systemen van de bank, of kan er ook op een later tijdstip
gecontroleerd worden (off-line controle). De postgiro hield haar poot stijf
voor wat betreft on-line controle. De banken hebben – mede vanwege hun veel
decentralere opzet – regelmatig gekozen voor off-line controles. Bijvoorbeeld
voor het onderling gastgebruik (het halen van geld bij een geldautomaat van een
andere bank). Bij het over en weer mogelijk maken van gastgebruik tussen banken
en Postgiro, hebben de banken flink veel moeite moeten doen om hun
geldautomaten op het gewenste beveiligingsniveau te krijgen.

De
kleuren zijn al zichtbaar: Rood voor Post, groen voor Telecom en Giroblauw

Na het vieren van het honderdjarig
bestaan van de openbare telefonie (tegelijk met het eeuwfeest van de
Rijkspostspaarbank), startte PTT Telecom een werkgroep ‘Home-terminal’. Namens
de Postgiro / Rijkspostspaarbank namen daarin deel Bert Hoffmann en Frans
Wamsteeker. In 1983 was er een rapport. Tijd voor het maken van de
specificaties van de bankier-applicatie en het zoeken naar de geschikte
apparatuur voor bij de klanten thuis.

Maar binnen de Postgiro /
Rijkspostspaarbank waren de geesten nog niet rijp. Ondanks veel lobbyen voor
wat intern Elektronisch Thuisbankier Diensten (ETBD) werd genoemd, zag men de
ontwikkeling nog niet zitten.

Wordt vervolgd.

Een geschiedenis van Girotel is
een miniserie gebaseerd op een weblog van Frans Wamsteeker.