Het boekingsproces van de Postgiro
is enorm. Rondom dit boekingsproces zijn zeer veel innovaties gedaan om ondanks
de omvang het geheel beheersbaar te houden. Een fraai voorbeeld is de
handschriftherkenning.

De gegevens die een klant op het
overschrijvingsformulier schrijft, namelijk het over te maken bedrag en het
rekeningnummer waar het bedrag op gestort moet worden, moeten in de computer
ingevoerd worden om in het boekingsproces te kunnen worden verwerkt. In de
zeventiger jaren gebruikt de Postgiro ponskaarten als
overschrijvingsformulieren. De codeersters die de met de hand ingevulde
gegevens in een ponsmachine intoetsen, zodat deze gegevens in machineleesbare
gaatjes in de kaart worden geponst, halen ongeveer 600 kaarten per uur. Ondanks
dit fabelachtige tempo, heeft de Postgiro 800 ponsmachines in gebruik om de
kaarten te coderen en de gecodeerde kaarten te controleren.

Nadat proefnemingen met
verschillende soorten optisch leesbare overschrijvingsformulieren mislukken
omdat er een te groot aantal fouten optreedt, zet de PTT (waar de Postgiro
onderdeel van is) een ongebruikelijke stap. De noodzakelijke innovatie wordt
niet verder gezocht bij de specialisten van de PTT zelf, maar buiten de
organisatie. De PTT-directie schrijft een prijsvraag uit: “Er is echter een
hardnekkig probleem overgebleven: de automatisering van de invoer der numeriek
gegevens, zoals die in giro-opdrachten zijn vervat. Nog steeds moeten elke dag
bijna één miljoen girokaarten stuk voor stuk worden voorbewerkt. PTT grijpt de
gelegenheid van het tiende lustrum van de Postcheque en Girodienst gaarne aan
om dit automatiseringsprobleem in de vorm van een studieprijsvraag aan
geïnteresseerden voor te leggen.” En vorm van open innovatie die in 2009 nog
steeds als uiterst modern wordt gezien.

De eerste prijs is
vijfentwintigduizend gulden. De PTT krijgt ruim vijfhonderd inzendingen.
Uiteindelijk wint een ingenieur van de PTT zelf, die in zijn vrije tijd aan de
slag was gegaan, de wedstrijd.

De introductie van het automatisch
lezen kent nog vele obstakels. De betrouwbaarheid van de machines is in eerste
instantie niet erg hoog. Om de niet-volmaakte machines toch goed te kunnen
gebruiken, worden de eerste jaren machines ingezet ter controle van het
ponswerk van de menselijke codeerders. De kans dat een mens dezelfde fout maakt
bij het intypen als de machine bij het controleren bleek nagenoeg afwezig.

De vele jaren van onderzoek hebben
geleid tot vele innovaties en een bijna volledig geautomatiseerde
handschriftherkenning. In de periode 1968 tot 1983 verkreeg de PTT acht
wereldwijde octrooien voor de innovaties die bij de Postgiro werden ingezet.